خونریزی داخل بطنی چیست؟
مایع مغزی – نخاعی، مایعی شفاف و بدون رنگ است که از بطنهای مغزی تولید میشود. به طور طبیعی همه انسانها، مقداری مایع مغزی نخاعی در اطراف مغز و نخاع خود دارند، این مایع به طور مرتب در اطراف مغز و نخاع در حال چرخش است و مواد مغذی را در اختیار سلولهای عصبی قرار میدهد و مواد زائد حاصل از سوخت و ساز را دور میکند. چهار بطن در مغز وجود دارد: بطن های چپ و راست کناری و بطنهای سوم و چهارم. این بطن ها وظیفه تولید مایع مغزی – نخاعی را برعهده دارند.
خونریزی داخل بطنهای مغزی بسیار نادر است و بیشتر در نوزادان تازه متولد شده به ویژه در نوزادانی که قبل از هفته ۳۲ به دنیا میآیند، شایع میباشد. اکثر خونریزی ها در عرض ۷۲ ساعت بعد از تولد به وجود می آیند، اما تا ۲۴ روز بعد از تولد نیز دیده شدهاند. اکثر خونریزی های کوچک محدود به بطنهای مغزی، بدون برجا گذاشتن عوارض خاصی برطرف می شوند. خونریزیهای وسیع ممکن است سبب هیدروسفالی یا بزرگی سر شوند که با فلج مغزی مرتبط هستند.
علائم
از جمله علائم خونریزی داخل بطنی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
⦁ سردرد
⦁ تشنج
⦁ سرگیجه و از دست دادن تعادل
⦁ اختلال بینایی
⦁ اختلال در تکلم و گفتار
⦁ بیحسی، خوابآلودگی و عدم هوشیاری
علل و عوامل تشدید کننده
از علل و عوامل تشدید کننده در بروز خونریزی داخل بطنی میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
⦁ آسیب به سر که شایعترین علت میباشد.
⦁ تومور مغزی
⦁ عفونت در هر قسمت از دستگاه عصبی مرکزی.
⦁ پارگی یک آنوریسم یا قسمت ضعیف شده یک شریان که از هنگام تولد وجود داشته است. غالباً قبل از پارگی، فشارخون بالا یا تصلب شرایین وجود دارد.
⦁ مشکلات خونریزی دهنده مانند کمخونی سلول داسی شکل، لوسمی یا سرطان خون و هر اختلالی که عارضه جانبی یک داروی تجویز شده باشد.
⦁ مصرف داروهای حل کننده لخته و ضد انعقادی.
⦁ فشار خون بالا
⦁ سردردهای راجعه که هر روز بدتر میشوند و غالباً با از دست رفتن هوشیاری دنبال می شود.
⦁ خواب آلودگی، گیجی، تشنج یا اغما
⦁ اختلالات بینایی
⦁ استفراغ بدون تهوع
⦁ مردمکهایی به اندازه متفاوت
⦁ کرختی، ضعف یا عدم توانایی حرکت دادن یک طرف بدن.
⦁ ضربان قلب و تنفس سریع.
⦁ سفتی گردن همراه با درد در هنگام حرکت.
عوارض احتمالی
به دنبال خونریزی داخل بطنی عوارض زیر ممکن است در فرد بروز نماید:
⦁ مرگ یا ناتوانی دائمی شامل فلج نسبی یا کامل، تغییرات رفتاری و شخصیتی و مشکلات گفتاری.
⦁ ورم مغز و افزایش فشار داخل جمجمه
⦁ عوارض جراحی مانند عفونت و خونریزی
⦁ عوارض بیهوشی مانند حساسیت به داروها
تشخیص
پزشک جهت تأیید این بیماری اقدامات تشخیصی زیر را انجام میدهد:
⦁ سی.تی.اسکن
⦁ ام.آر.آی
⦁ آزمایش مایع مغزی – نخاعی
⦁ میلوگرافی : نوعی تصویربرداری خاص از مجرای نخاعی و طناب نخاعی است که مستلزم سوراخ کردن نخاع و تزریق ماده حاجب قابل مشاهده در فیلم رادیوگرافی می باشد.
درمان
برای مشاوره و درمان قبل از هرگونه اقدام ، حتما از پزشک متخصص راهنمایی فرمائید.
رژیمغذایی و تغذیه
با توجه به وضعیت بیمار رژیم غذایی بیمار به صورت زیر تنظیم میشود:
⦁ ممکن است لولهای داخل بینی ، معدهای برای تغذیه یا تخلیه ترشحات معده گذاشته شود و تغذیه از این طریق انجام گیرد.
⦁ در صورت ثابت ماندن وضعیت و نبود خطر برای بیمار، حرکت دادن و تغذیه دهانی با صلاحدید پزشک آغاز میشود.
⦁ نکته مهم در مورد این گروه از بیماران، مشکلات بلعی است و تغذیه سریع، می تواند باعث ورود غذا به مجاری تنفسی و ایجاد حالت خفگی یا ذاتالریه شود. پس غذا خوردن باید کاملا با احتیاط باشد و از غذاهای مایع و رقیق شروع و بهتدریج به مقدار آن افزوده شود.
⦁ جهت پیشگیری از یبوست از رژیم پرفیبر (میوهها و سبزیجات) حاوی سبوس و مایعات فراوان استفاده کنید.
⦁ از یک رژیم غذایی سالم و کم چرب پیروی کنید.
⦁ در صورت مصرف الکل یا نوشیدنی های کافئیندار، آن را از رژیمغذایی خود حذف نمایید.
مراقبت
افرادی که دچار خونریزی داخل بطنی شدهاند با توجه به شدت آسیب لازم است جهت عدم پیشرفت علائم و بهبودی نسبی سریع تر مراقبتهای زیر را مد نظر داشته باشند:
⦁ ممکن است مدتی قادر به حرکت نباشید و نتوانید موقع راه رفتن تعادل خود را حفظ کنید و زمین بخورید . پس نظارت و کمک اطرافیان و کارکنان پزشکی هنگام راهرفتن شما ضروری است. به تنهایی اقدام به راه رفتن نکنید.
⦁ از چرخاندن بیش از حد سر خودداری کنید.
⦁ از سرفه، عطسه و باد انداختن در بینی خودداری کنید. زیرا باعث فشار آمدن به ناحیه عمل خواهد شد.