خونریزی داخل بطنی چیست؟
مایع مغزی – نخاعی، مایعی شفاف و بدون رنگ است که از بطنهای مغزی تولید میشود. به طور طبیعی همه انسانها، مقداری مایع مغزی نخاعی در اطراف مغز و نخاع خود دارند، این مایع به طور مرتب در اطراف مغز و نخاع در حال چرخش است و مواد مغذی را در اختیار سلولهای عصبی قرار میدهد و مواد زائد حاصل از سوخت و ساز را دور میکند. چهار بطن در مغز وجود دارد: بطن های چپ و راست کناری و بطنهای سوم و چهارم. این بطن ها وظیفه تولید مایع مغزی – نخاعی را برعهده دارند.
خونریزی داخل بطنهای مغزی بسیار نادر است و بیشتر در نوزادان تازه متولد شده به ويژه در نوزادانی كه قبل از هفته ۳۲ به دنيا ميآيند، شایع میباشد. اكثر خونريزی ها در عرض ۷۲ ساعت بعد از تولد به وجود می آيند، اما تا ۲۴ روز بعد از تولد نيز ديده شدهاند. اكثر خونريزی های كوچك محدود به بطنهای مغزی، بدون برجا گذاشتن عوارض خاصی برطرف می شوند. خونریزیهای وسیع ممكن است سبب هيدروسفالی یا بزرگی سر شوند كه با فلج مغزی مرتبط هستند.
علائم
از جمله علائم خونریزی داخل بطنی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
⦁ سردرد
⦁ تشنج
⦁ سرگیجه و از دست دادن تعادل
⦁ اختلال بینایی
⦁ اختلال در تکلم و گفتار
⦁ بیحسی، خوابآلودگی و عدم هوشیاری
علل و عوامل تشديد كننده
از علل و عوامل تشدید کننده در بروز خونریزی داخل بطنی میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
⦁ آسيب به سر که شايعترين علت میباشد.
⦁ تومور مغزی
⦁ عفونت در هر قسمت از دستگاه عصبی مركزی.
⦁ پارگی يك آنوريسم یا قسمت ضعيف شده يك شريان كه از هنگام تولد وجود داشته است. غالباً قبل از پارگی، فشارخون بالا يا تصلب شرايين وجود دارد.
⦁ مشکلات خونريزی دهنده مانند كمخونی سلول داسی شكل، لوسمی يا سرطان خون و هر اختلالی كه عارضه جانبی يك داروی تجويز شده باشد.
⦁ مصرف داروهای حل کننده لخته و ضد انعقادی.
⦁ فشار خون بالا
⦁ سردردهای راجعه که هر روز بدتر میشوند و غالباً با از دست رفتن هوشياری دنبال می شود.
⦁ خواب آلودگی، گيجی، تشنج يا اغما
⦁ اختلالات بینایی
⦁ استفراغ بدون تهوع
⦁ مردمکهایی به اندازه متفاوت
⦁ كرختی، ضعف يا عدم توانايی حركت دادن يك طرف بدن.
⦁ ضربان قلب و تنفس سريع.
⦁ سفتی گردن همراه با درد در هنگام حركت.
عوارض احتمالی
به دنبال خونریزی داخل بطنی عوارض زیر ممکن است در فرد بروز نماید:
⦁ مرگ يا ناتوانی دائمی شامل فلج نسبی یا کامل، تغییرات رفتاری و شخصیتی و مشکلات گفتاری.
⦁ ورم مغز و افزايش فشار داخل جمجمه
⦁ عوارض جراحی مانند عفونت و خونریزی
⦁ عوارض بیهوشی مانند حساسیت به داروها
تشخیص
پزشک جهت تأیید این بیماری اقدامات تشخیصی زیر را انجام میدهد:
⦁ سی.تی.اسكن
⦁ ام.آر.آی
⦁ آزمایش مایع مغزی – نخاعی
⦁ ميلوگرافی : نوعی تصویربرداری خاص از مجرای نخاعی و طناب نخاعی است كه مستلزم سوراخ كردن نخاع و تزريق ماده حاجب قابل مشاهده در فيلم راديوگرافی می باشد.
درمان
برای مشاوره و درمان قبل از هرگونه اقدام ، حتما از پزشک متخصص راهنمایی فرمائید.
رژيمغذايی و تغذیه
با توجه به وضعیت بیمار رژیم غذایی بیمار به صورت زیر تنظیم میشود:
⦁ ممكن است لولهای داخل بينی ، معدهای برای تغذيه يا تخليه ترشحات معده گذاشته شود و تغذیه از این طریق انجام گیرد.
⦁ در صورت ثابت ماندن وضعيت و نبود خطر برای بيمار، حركت دادن و تغذيه دهانی با صلاحديد پزشك آغاز میشود.
⦁ نكته مهم در مورد اين گروه از بيماران، مشكلات بلعی است و تغذيه سريع، می تواند باعث ورود غذا به مجاری تنفسی و ايجاد حالت خفگی يا ذاتالريه شود. پس غذا خوردن بايد كاملا با احتياط باشد و از غذاهای مايع و رقيق شروع و بهتدريج به مقدار آن افزوده شود.
⦁ جهت پیشگیری از یبوست از رژیم پرفیبر (میوهها و سبزیجات) حاوی سبوس و مایعات فراوان استفاده کنید.
⦁ از یک رژیم غذایی سالم و کم چرب پیروی کنید.
⦁ در صورت مصرف الکل یا نوشیدنی های کافئیندار، آن را از رژیمغذایی خود حذف نمایید.
مراقبت
افرادی که دچار خونریزی داخل بطنی شدهاند با توجه به شدت آسیب لازم است جهت عدم پیشرفت علائم و بهبودی نسبی سریع تر مراقبتهای زیر را مد نظر داشته باشند:
⦁ ممکن است مدتی قادر به حرکت نباشید و نتوانید موقع راه رفتن تعادل خود را حفظ كنید و زمين بخورید . پس نظارت و كمك اطرافيان و كاركنان پزشکی هنگام راهرفتن شما ضروری است. به تنهایی اقدام به راه رفتن نکنید.
⦁ از چرخاندن بیش از حد سر خودداری کنید.
⦁ از سرفه، عطسه و باد انداختن در بینی خودداری کنید. زیرا باعث فشار آمدن به ناحیه عمل خواهد شد.