فیبر و اسکن ، روشی نو
امروزه با استفاده از تکنولوژی پرتاب امواج با فرکانس پایین (ماوراء صوت) به داخل کبد میتوان به میزان سفتی آن پی برد. میزان سفتی کبد نیز با میزان فیبروز و آسیب پایدار کبد ارتباط مستقیم دارد، این روش غیر تهاجمی است. تقسیم بندی میزان فیبروز کبدی به صورت نمره ای F0 تا F4 تقسیم بندی میشود و به همین میزان نیز میتوان از سنجش میزان سفتی کبد که با کیلو پاسکال (kpa) گزارش می شود استفاده کرد .
میزان سفتی کبد که با کیلو پاسکال شناخته می شود نشان دهنده میزان آسیب کبدی است.
از این روش میتوان در پیگیری درمان بیماران هپاتیت ویروسی، کبد چرب و بیماری خود ایمنی استفاده کرد و با تکرار آزمون می توان به سیر بیماری و تغییر در شدت آن پی برد.
تحلیل یافته ها توسط نرم افزاری پیچیده ای صورت میگیرد و با سنجش میزان سرعت سیر امواج و با استفاده از فرمول های آماری میزان آسیب کبد (فیبروز) مشخص میشود. انجام این کار هیچ دردی ندارد.
اندازه گیری CAP چیست؟
استفاده از CAP در واقع یک پارامتر تقویت شده و کنترل شده ای که نشان دهنده ی میزان ارتفاع (Amplitude) امواج سونوگرافی هنگام عبور از کبد میباشد که در واقع می توان به وسیله ی آن به میزان رسوب چربی در کبد پی برد. هر چه میزان رسوب چربی در کبد بیشتر باشد میزان CAP بالاتر خواهد بود و واحد آن dB/m می باشد.
این روش در تشخیص میزان رسوب چربی در کبد از روش سونوگرافی حساس تر است.
قابل توجه است در صورت انجام دقیق و صحیح مراحل استفاده از دستگاه فیبرو اسکن می توان نقش اپراتور و ماشین را در تحلیل نتایج نادیده گرفت.
در خاتمه باید تاکید کرد که تفسیر دقیق یافته ها با در نظر گرفتن وضعیت بیمار، وجود یا عدم وجود بیماری های غیر کبدی مثل بیماری های قلبی توسط متخصص بیماری های کبد (هپاتولوژیست) ضروری است.
نمونه برداری کبد
اولین بار نمونه برداری از کبد به وسیله پائول ارلیش در سال ۱۸۸۳ انجام شد. در جنگ جهانی دوم، از این روش به منظور بررسی و تحقیق در رابطه با هپاتیت ویروسی که نیروهای درگیر در جنگ را مبتلا ساخته بود، استفاده شد. نمونه برداری یا اصطلاحا بیوپسی کبد یک شیوه تخصصی برای بررسی ضایعات کبدی و میزان وخامت آن است. نمونه بدست آمده از این روش در حد چند میلی متر تا سانتی متر بوده و توسط آزمایشگاه پاتولوژی مورد بررسی قرار میگیرد. جهت انجام بیوپسی کبد بررسی آزمایشات انعقادی و هموگلوبین خون ضروری است. انجام نمونه برداری از کبد یک روش تهاجمی است و میتواند در موارد نادر با خطرات و عوارضی برای بیماران همراه باشد. امروزه از نمونه برداری کبد تنها و تنها در موارد ضروری استفاده می شود.
مراحل بیماری کبدی
در مراحل اولیه فقط التهاب کبد وجود دارد و در صورت عدم درمان صحیح و در طی فاصله زمانی متغییر چند ساله، فیبروز کبد تشدید میشود و بالاخره سیروز (تنبلی کبد) بروز می نماید. شناخت این مراحل برای پزشک در جهت درمان صحیح و برای بیمار، برای درک بهتر شدت بیماری خود حائز اهمیت است.
فیبر و اسکـــن، وسیله ای نویـــــــن | در تشخیص شدت آسیب های کبدی
کبد بزرگترین غده ی بدن است که آن را میتوان به یک کارخانه شیمیایی تشبیه کرد که وظیفه ی تولید، تغییر، انبار کردن و دفع مواد را بر عهده دارد. این کارخانه علاوه بر مسئولیت تهیه مواد لازم برای تمام سلول های بدن، در دفع سموم از بدن نقش مهمی ایفا می نماید. بدن سالم در داشتن کبد سالم است.
از علل مهم بیماری های کبدی میتوان به هپاتیت های ویروسی بی و سی، هپاتیت خود ایمنی، هپاتیت های دارویی، مصرف الکل ، چاقی، کم تحرکی و بالا بودن قند خون اشاره کرد.
کبد چرب از شایعترین علل بیماری های کبدی بوده که شیوع آن در حال افزایش است .
محل کبد
کبد در قسمت راست و بالای شکم و در پشت دنده ها و زیر پرده ی دیافراگم قرار دارد. وزن کبد حدود ۱۵۰۰ گرم و معادل یک پنجاهم وزن میباشد.
لبه تحتانی کبد در هنگام دم عمیق حدود 1 الى ۲ سانتی متر زیر لبه ی دنده های سمت راست لمس میشود. در اکثر مواقع با معاینه شکم و لمس کبد نمیتوان به وجود یا عدم وجود بیماری کبد پی برد و بررسی بیشتر توصیه می شود.
