آسفیکسی چیست؟

آسفیکسی چیست؟

آسفیکسی یا خفگی زمانی ایجاد می شود که جنين يا نوزاد به علت حوادث پيش از زايمان، در طی زايمان يا در طی دوره نوزادی دچارکمبود اکسيژن پيشرونده، اختلال در تبادل دی اکسید کربن و اکسيژن و خون رسانی ناکافی به بافت ها و ارگان های بزرگ می شود.

 مراحل ایجاد آسفیکسی

اگر سيستم تنفسی نوزاد متولد شده سالم باشد و هيپوكسی یا کمبود اکسیژن ایجاد شده باشد، تعداد تنفس نوزاد برای مدت ۲ الی ۳ دقيقه بالا می رود. در اين مدت زمان ضربان قلب تغيير نمی كند اما با تداوم هيپوكسی یا کمبود اکسیژن، ضربان قلب به تدريج كاهش يافته و يك آپنه گذرا یا عدم تنفس به مدت ۵/۱ – ۱ دقيقه بروز می كند كه با سيانورز یا سیاه شدن نوزاد همراه است.
با پيشرفت هيپوكسی یا کمبود اکسیژن ضربان قلب به كمتر از 100 رسيده، نوزاد رنگ پريده شده و برای مدت ۲ تا ۳ دقيقه تنفس وی به شكل تنفس های غير طبيعی سطحی و نامنظم با تعداد ۶ تا ۱۰ بار در دقيقه درآمده و در اين زمان است كه آسفیكسی یا خفگی بروز می كند.

 علائم

⦁ بی قراری و افزايش تحريک بيش از حد
⦁ اختلال تحمل تغذيه
⦁ لرزش و حملات احتمالی قطع تنفس و تشنج
⦁ افزايش ترشحات
⦁ عکس العمل، قوام یا کشمندی ماهیچه ای ضعیف
⦁ ناله يا صدای خرخر مانند بازدمی
⦁ حركات پره‌های بينی و تو کشیده شدن قفسه سينه در زمان تنفس
تعداد بالای تنفس و كبودی پوست

 علل شایع

⦁ برخی بیماری های مادرزادی شامل ديابت یا بیماری قند، فشارخون بالا
⦁ پره اكلامپسی و اكلامپسی یا مسمومیت حاملگی
⦁ استفاده مادر از الكل و داروهای مخدر و برخی داروها
⦁ عفونت های مادر
⦁ کنده شدن جفت، له شدن یا پیچ خوردن بند ناف بدور گردن در دوران جنینی
⦁ گیرکردن در کانال زایمانی
⦁ دفع مكونيوم و ورود به ریه حین تولد
⦁ عفونت خون نوزاد
⦁ نواقص مادرزادی
⦁ مسدود شدن مجرای تنفسی توسط اجسام بیرونی مانند پریدن شیر در گلو
⦁ تشنج نوزاد

 عوارض احتمالی

⦁ تشنج
⦁ ادم مغز
⦁ فلج مغزی
⦁ اختلال در یادگیری و رشد
⦁ اختلال در عملکرد دستگاه های بدن مانند کلیه ها ، ریه، قلب و …

تشخیص

⦁ انجام سونوگرافی و تشخیص برخی علل آسفیکسی مانند پیچ خوردن بند ناف دور گردن در دوران جنینی و … قبل از تولد
⦁ معاینه توسط پزشک و مشاهده علائم

مراقبت و درمان

⦁ در صورتی که نوزاد حین بدنیا آمدن دارای علائم آسفیکسی بود اقدامات زیر انجام می شود:
⦁ نوزاد را به محل گرم منتقل و كاملاً او را خشك می كنند.
⦁ ترشحات دهان نوزاد با ساکشن کشیده می شود.
⦁ با ماساژ پشت نوزاد، مرتب او را تحریک می کنند.
⦁ اگر تنفس شروع نشده يا تعداد ضربانات قلب زير ۱۰۰ باشد از طریق گذاشتن لوله در راه هوایی اکسیژن به نوزاد رسانده می‌شود.
⦁ اگر فعاليت تنفسی و قلب طبیعی است، ولی نوزاد سیاه است، به نوزاد اكسيژن ۱۰۰% داده می شود.

 در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمایید؟

⦁ در صورت مشاهده هر کدام از علائم خفگی یا آسفیکسی مانند خرخر کردن، تشنج، قطع تنفس و … سریعاً به اولین مرکز درمانی مراجعه کنید.
⦁ در صورتی که نوزاد از بیمارستان ترخیص و علائم آسفیکسی مجدد مشاهده شود.
⦁ جهت ادامه درمان و معاینات دوره‌ای نوزاد.